Δευτέρα, 10 Μαρτίου 2014

Μαργκερίτ Γιουρσενάρ

0 σχόλια
Μαργκερίτ Γιουρσενάρ [Marguerite Yourcenar, 1903-1987]

Η Γιουρσενάρ έγινε ιδιαίτερα γνωστή στη χώρα μας από τις εκδόσεις Χατζηνικολή [ήταν φίλη με την εκδότρια και συνήθη μεταφράστρια των έργων της Ιωάννα Χατζηνικολή] αλλά επίσης λόγω της αγάπης της για τον ελληνικό πολιτισμό και τα συχνά ταξίδια της εδώ. Επιμελήθηκε μάλιστα μια ανθολογία ελληνικής ποίησης, έγραψε μελέτη για τον Καβάφη και ήταν φίλη με τον Ανδρέα Εμπειρίκο. Όλα αυτά δημιούργησαν μια οικεία εικόνα που ίσως σε συνδυασμό με την ανακήρυξή της σε ακαδημαϊκό [πρώτη γυναίκα ακαδημαϊκό στη Γαλλία!] να αποτρέπει κάποιους να αγγίξουν το έργο της θεωρώντας το υπερβολικά κλασικό. Κάτι τέτοιο βέβαια αδικεί τη συγγραφέα που ασχολήθηκε μεταξύ άλλων με καθόλου βολικά θέματα, όπως οι σεξουαλικές παρεκκλίσεις ή η αιμομιξία, και που κάθε άλλο παρά συμβατική ζωή έζησε – έκρυψε αρχικά την ταυτότητά της χρησιμοποιώντας αναγραμματισμό του ονόματός της, επιμελώς απέφευγε να αποκαλύψει στοιχεία της προσωπικής της ζωής, συζούσε επί σχεδόν 40 χρόνια με μια γυναίκα, κατόπιν ερωτεύτηκε έναν πολύ μικρότερό της άντρα και ταξίδεψε μαζί του όλον τον κόσμο.

Το έργο της Γιουρσενάρ δείχνει μια αγάπη και βαθιά γνώση για τα κλασικά γράμματα, είναι ωστόσο προφανές ότι χρησιμοποιεί ιστορικά θέματα για να μιλήσει για σύγχρονα ή διαχρονικά και πανανθρώπινα ζητήματα. Η γλώσσα της είναι συγκρατημένα λυρική, γεμάτη καλά ζυγιασμένες αφοριστικές προτάσεις, οι στοχαστικοί ήρωές της είναι στηριγμένοι σε κοπιώδη έρευνα και συχνές ιστορικές και πολιτιστικές αναφορές.

Αποκορύφωμα του έργου της είναι το Αδριανού απομνημονεύματα, μυθιστόρημα [ολιστικό, θα το χαρακτήριζα] όπου ο αυτοκράτορας Αδριανός αφηγείται σε γράμμα στον διάδοχό του, Μάρκο Αυρήλιο, τη ζωή του, το έργο του και τον έρωτά του για τον νεαρό Αντίνοο. Το άλλο της μεγάλο έργο είναι η Άβυσσος όπου ο Ζήνων, ένας καλόγερος-αλχημιστής-διανοούμενος του 16ου αιώνα, θα περιπλανηθεί σε όλη την Ευρώπη αναζητώντας την ουσία της ύπαρξης.

Επειδή καλό είναι να μην μυείται κανείς στο έργο ενός μεγάλου συγγραφέα αρχίζοντας από τα κορυφαία έργα, θα πρότεινα τη γνωριμία με τη Γιουρσενάρ μέσα από την πρώτη της νουβέλα Αλέξης, που έχει τη μορφή επιστολής που απευθύνει ένας παντρεμένος άντρας στη γυναίκα και το παιδί του, εξηγώντας τους λόγους που τους εγκαταλείπει σε αναζήτηση μιας νέας ταυτότητας.

[Διαβάστε βιογραφικά στοιχεία και εργογραφία στα ελληνικά της Γιουρσενάρ από το αρχείο της BiblioNet]

Share/Bookmark

Σχόλια

Ετικέτες